Saili pe a fai o se faʻafitauli o le gasegase e mafua ai le vaivai
Mo le faatupulaia o le pasene oi latou oe mafatia i le aoauli tele, o le vaivai tele e mafai ona avea o se faailoilo lapatai o se maʻi tuga.
O le tele o faʻamaoniga e aofia ai se manaʻo loloto ma malosi e momoe, vaivai o le musika, afu, o le gatete, vevela, suiga i le faʻaaliga, poʻo soʻo se tuufaatasiga o nei faailoga. O nei faʻaʻailoga e le o ni faailoga o le "masani" faʻavalevalea ae masani lava o faailoga o le maʻisuka, ituaiga 2 o le maʻisuka, poʻo le faʻamalosia o le inisalini.
Nofoaga Faʻatonu
I le tele o tagata faigaluega ua le mautonu, o le aofaʻi o tagata faigaluega kuki o loʻo atiaʻe le "Sitting Disease" o loʻo tulaʻi mai. O faʻamaʻi faʻasalalau o se maʻi lea e tuʻuina ai le aufaigaluega i se faʻaopoopoga o le muaʻi maʻisuka, ituaiga 2 o le maʻisuka, ma mo maʻi faʻafitauli cardiovascular.
Sa lipotia mai e le au atamamai faapea e oo lava i tagata o loʻo nofo mo vaitaimi umi ae masani lava ona oso le falemaʻi i le tulaga lamatia. O le faamalositino lava ia, e ui lava e taua tele io tatou tino atoa, e foliga mai e le mafai ona taofiofia aafiaga leaga o nei taimi uma e faaaluina.
E tele mafuaʻaga e atiina ae ai e le tagata se lagona atuatuvale i le aoauli (ma mo nisi, o le "aoauli" e tupu i le vaeluagalemu o le taeao.) Ae pe a faʻapupula pe o le a mamafa tele ia faʻamaoniga e faʻaitiitia ai lou mafai ona faʻatumu galuega, atonu e te manao e saili se fautuaga mai se fomaʻi e taofiofia nisi faʻafitauli tau soifua maloloina.
Pre-Diabetes and Resulin Resistance
O le muaʻi maʻi suka o se tulaga lea e amata ai ona pagatia le tino mai suiga i le auala e faʻafefiloi ai gaʻo. E i ai ni nai lapataiga vave lapatai, o lea e sili ai le vaai i se fomaʻi pe afai o loʻo oʻo oe i le aoauli o le faʻagaloga o le faʻaʻailoga poʻo le iai o isi faʻafitauli lamatia e fesootaʻi ma le maʻisuka.
O le Resulin Resistance ma le Metabolic Syndrome (na taʻua muamua o le Syndrome X) e talitutusa lava ma le muaʻi maʻi suka ona o latou faʻafitauli o le tino e afaina ai le auala na faʻafefiloi ai e le tino ia gaʻo.
O le maʻisuka, faʻamalosia o le inisalini, ma le maʻi gasegase e mafai ona avea uma ma faailoilo vave o le maʻisuka ituaiga 2.
O le maʻisuka ituaiga 2 e maua i le taimi e le o toe i ai le maualuga o le suka i le toto poʻo le "pre-diabetic".
O le inisalini o se hormone e faia i le pancreas. E avea o se ki e tatala ai siama i le tino ma sela o le toto e mafai ai e le malosi (glucose) ona ulufale i totonu. A aunoa ma le inisalini, o le a oti se tagata ona o le malosi mai meaai latou te 'ai e le mafai ona faʻaaogaina e le tino. A oʻo ina toto le suka i totonu o le toto, e mafai ona faʻaleagaina totoga uma ma fusi i le tino ma le faiʻai ma mafua ai le paʻu ma le oti pe a le togafitia.
Afai e iai sau inisalini, e ono manaʻomia e lou tino ona faʻaitiitia le inisalini e teu ai suga toto i totonu o se mea e masani ai, poʻo, atonu e le lava le inisalini e teu ai suga toto i paleni.
E taʻua o le tui insulin ona o lou tino e tetee i gaoioiga masani a le inisalini.
O le sologa lelei o le inisalini e mafai ona mafua ai le fesuiaiga o le suka i le suka o le toto, o le mamafa o le tino, o le agavaʻa, suiga i lau vaʻavaʻaiga (mo tamaitai), sili atu lauulu mata (fafine), pine paʻu, suiga o lanu paʻu (pogisa, veveve patches e taʻua o Iganthosis nigikans), ma vaitaimi o le matua vaivai.
Ole faʻamalosia ole inisalini e sili ona taatele i tagata e iai foi ni mea faʻavevesi ogaoga, faʻafitauli o le thyroid - aemaise lava thyroiditis Hashimoto, o fafine e iai le polycystic ovarian syndrome ma mafai ona mafua mai i nisi ituaiga vailaʻau.
Faʻasalaga
O le faʻamatalaga i lenei tusiga ma fesoʻotaʻiga o loʻo iai e faamoemoe e tuʻuina atu faʻamatalaga lautele ma e le tatau ona faʻaaogaina mo le togafitiga poʻo le togafitia o soʻo se maʻi. Afai oe popole e uiga i lou soifua maloloina poʻo le masalo e te ono nofo i luga o maʻi pe mafatia mai le aoauli, faʻamolemole saili le fautuaga a se fomaʻi.