Le History of Criminology

Solitulafono ma Solitulafono, Mai Tagata Tuai i le Toefaʻatasi

O le a lava le umi e iai tagata, e iai le solitulafono. Solitulafono e pei o se amio pulea o le suʻesuʻeina o le solitulafono ma le elemene solitulafono, ona mafuaaga, ma le taofiofia ma le puipuia o ia mea. O le talafaasolopito o le criminolog i le tele o auala o le talafaasolopito o tagata soifua.

I le avea ai ma sosaiete a tagata i luga o le faitau afe o tausaga, e faapena foi, o lo tatou malamalama i mafuaaga o solitulafono ma sosaiete tali atu i ai. E pei lava ona masani ai, o le talafaasolopito o mea sese faaonapo nei ua maua ona aʻa i aso anamua.

Faʻaaliga anamua o le Solitulafono ma le Faʻamasinoga

I le gasologa o le talafaasolopito, ua faia e tagata ni solitulafono faasaga i isi. I aso anamua, o le tali masani o le tauimasui; o le tagata manua po o le aiga o le tagata manua o le a saʻo mea latou te lagona e avea ma tali tatau i le solitulafono na faia faasaga ia i latou.

E masani lava, o nei tali e leʻi fuaina pe tutusa. O se taunuuga, o le uluai solitulafono o le a masani ona ia manatu o ia lava na avea ma tagata manua ona o gaoioiga na faia faasaga ia te ia latou te lagona e le tutusa le solitulafono na faia. O fesuiaiga o toto e masani lava ona atiaeina e mafai i nisi taimi mo augatupulaga.

O Tulafono Muamua ma Tulafono Laiti

E ui lava o le solitulafono moni o se faafitauli mo sosaiete uma, o le tali atu i solitulafono i totonu o sosaiete anamua na fai ai o latou lava faafitauli. Tulafono na faamaninoina ai solitulafono ma faasalaga tutusa e faʻamaonia ai le solitulafono ma faʻamuta ai feeseeseaiga tau toto na mafua ai le taui ma sui.

O nei taumafaiga muamua e faatagaina pea mo le ua afaina i se solitulafono e tuuina atu le faasalaga ae saili e faamanino o se tali i se solitulafono faapitoa e tatau ona tutusa ma le mamafa o le solitulafono lava ia. O le Code of Hammurabi o se tasi lea o le amataga, ma atonu o le taumafaiga sili ona lauiloa e faʻavae se fua faʻasalaga mo solitulafono.

O mataupu faavae ua faatulaga mai i totonu o le tulafono e sili ona faamatalaina o le "tulafono o le toe taui."

Lotu ma le Solitulafono

I le aganuu i sisifo, o le tele o uluai manatu e uiga i solitulafono ma faasalaga na faasaoina i le Feagaiga Tuai o le Tusi Paia. O le manatu sili ona faigofie ona iloa o le faaupuga "mata mo le mata."

I uluai sosaiete solitulafono, faatasi ai ma le tele o isi mea uma, na vaaia i le mataupu o tapuaiga. O solitulafono solitulafono na afaina ai atua po o le Atua. O le mea lea, o le tauimasui na faʻamaonia, o se auala e faʻafiafia ai atua mo teteʻega na faia faasaga ia i latou e le solitulafono.

Early Philosophy and Crime

O le tele o lo tatou iloa faʻaonaponei o le sootaga i le va o le solitulafono ma le faʻasalaga e mafai ona maua i tusitusiga a le filosofia Eleni Plato ma Aristotle, e ui o le a sili atu nai lo le meleniuma mo le tele oa latou manatu e maua aʻa.

O Plato na i ai i le muamua na taʻutino mai o le solitulafono na masani ona mafua mai i le le lelei o le aʻoga ma o faasalaga mo solitulafono e tatau ona iloiloina e tusa ai ma le tulaga o le sese, e mafai ai ona ono afaina tulaga.

Aristotle na atiina ae le manatu e faapea o tali i le solitulafono e tatau ona taumafai e taofia amioga i le lumanai, e le gata i le solitulafono ma isi oe atonu e naunau e faia isi solitulafono.

O le mea e sili ona taua, o lena faasalaga mo le solitulafono e tatau ona avea o se faʻalavelave i isi.

Tulafono Lautele ma le Sosaiete

O le sosaiete muamua e atiae se tulafono manino o tulafono, e aofia ai tulafono laiti, o le Malo Roma. O Roma e manatu lautele i latou o ni tagata muamua i le tulafono faaonaponei, ma o latou faatosinaga o loo vaaia pea i aso nei, e pei ona faasaoina le gagana Latina i le tele o faaupuga faaletulafono.

Na manatu Roma i se tulaga sili atu ona manatu i le solitulafono, o le matamata i faiga faasolitulafono e pei o le le fiafia i le sosaiete e ese mai i atua. O le mea lea, na faia ai le matafaioi o le fuafuaina ma le faʻasalaga o faasalaga o se galuega a le malo, o se auala e tausia ai se sosaiete faʻatonuina.

Solitulafono ma Faʻamasinoga i le Vaitausaga Tutotonu

O le folasia ma le faasalalauina o le faaKerisiano i le itu i sisifo o le toe faafoi atu i se sootaga faalelotu i le va o solitulafono ma faasalaga.

Faatasi ai ma le paʻu o le Emepaea o Roma, o le leai o se pule malosi tutotonu e tau atu i le laasaga i tua i uiga e uiga i le solitulafono.

O agasala solitulafono na amata ona mafaufauina o ni galuega ma ni faatosinaga a le tiapolo po o Satani. Solitulafono na tutusa ma le agasala.

I le faatusatusa atu i aso anamua, lea e masani ona faia faasalaga e faamalieina ai atua, o faasalaga na faia i le tulaga o le "faia o le galuega a le Atua." O faasalaga ogaoga na fuafuaina e faamamaina ai le solitulafono o le agasala ma faasaolotoina ai i latou mai faatosinaga a le tiapolo.

Faavaega mo le Faʻaonapo Nei o le Solitulafono

I le taimi lava e tasi, na faailoa mai e le faa-Kerisiano le taua o le faamagaloga ma le agaalofa, ma manatu agai i le solitulafono ma faasalaga na amata ona tupu. O le aʻoaʻologist Katoliko Katoliko Thomas Aquinas na sili ona lelei ona ia faʻaalia nei manatu i lana tusi "Summa Theologica."

O le talitonuga na faavaeina e le Atua se "Tulafono Faalenatura," ma o solitulafono na malamalama e solia ai le tulafono masani, o lona uiga o se tasi na faia se solitulafono na faia foi se gaioiga lea na vavaeeseina ai i latou lava mai le Atua.

Na amata ona malamalama o soligatulafono e afaina ai e le gata o le na aafia ae faapena foi i le solitulafono. O tagata solitulafono, e ui lava e tatau ai le faasalaga, e tatau foi ona alofagia, aua ua latou tuu i latou lava i fafo atu o le alofa tunoa o le Atua.

E ui lava o nei manatu na mafua mai i suʻesuʻega faʻalelotu, ae o nei manatu e tumau i aso nei io tatou manatu faalelalolagi e uiga i solitulafono ma faasalaga.

Solitulafono Faʻaonapo nei ma le Sosaiete Sosaiete

O tupu ma tupu tamaitai o na taimi na latou taʻutaʻuina lo latou pule i luga o le finagalo o le Atua, ma fai mai ua tuuina mai i latou e le Atua i le mana, ma o lea ua galulue ai i Lona finagalo. Solitulafono faasaga i tagata, meatotino, ma le setete na manatu uma i ai o solitulafono e faasaga i le Atua ma agasala.

Fai mai aliʻi o ia o le ulu o le setete ma le ulu o le lotu. O le faasalaina e televave vave ma saua, e aunoa ma le manatu i le solitulafono.

Ona o le manatu o le vavae ese o le ekalesia ma le setete ua amata ona mauaʻa, o manatu e uiga i solitulafono ma le faasalaga na avea ma se tulaga sili atu ona faalelalolagi ma faaletagata. Faʻafouina o aso nei ona o le suʻesuʻega o le sociology.

I lona autu, o tagata ulavavale faʻaonaponei latou te taumafai e aʻoaʻoina mafuaʻaga autu o solitulafono ma ia fuafua pe faapefea ona sili atu ona faʻafeiloaʻi ma taofia ai. Na vave fautuaina e le au faifaatoaga e ala i le faia o ni solitulafono, e tetee atu ai i faiga faatiga a pulega faalemalo.

O se Valaau mo Mafuaʻaga i Solitulafono Faʻaonapo nei

O le tusitala Italia o Cesare Beccaria, i lana tusi On Crime and Punishment , na fautua mo se fuataga tumau o solitulafono ma faasalaga tutusa e faavae i luga o le mamafa o le solitulafono. Na ia fautua mai o le sili atu ona ogaoga o le solitulafono, o le sili atu foi ona matautia le faasalaga.

O Beccaria na talitonu o le matafaioi o faamasino e tatau ona faatapulaaina i le fuafuaina o le nofosala poo le le sala, ma e tatau ona latou tuuina atu faasalaga e faavae i taiala ua faatulaga mai e le fono. O faʻasalaga tetele ma faʻasalaga faʻamasino o le a faʻaumatia.

Sa talitonu foi Beccaria o le puipuia o solitulafono na sili atu ona taua nai lo le faasalaina. O le mea lea, o le faasalaga o le solitulafono e tatau ona faʻafefe ai isi mai le faia o na solitulafono.

O le manatu o le faʻamautinoaga o le faʻamaoni vave o le a faʻamaonia ai se isi tagata atonu e faia se solitulafono e mafaufau muamua e uiga i mea e mafai ona tupu.

Le sootaga i le va o demokalame ma le solitulafono

O le solitulafono solitulafono na atiae atili ao taumafai tagata tomai faapitoa e suesue mafuaaga o le solitulafono. Sa latou suʻesuʻeina le siosiomaga ma le tagata.

Faatasi ai ma le uluai faasalalauina o fuainumera o fuainumera a le atunuu i Farani i le 1827, na vaai ai le statistician Belgian Adolphe Quetelet i mea tutusa i le va o le faatemokalasi ma le fua faatatau o solitulafono. Na ia faʻatusatusaina nofoaga na tutupu ai se maualuga maualuga o solitulafono, faʻapea foi le matutua ma le itupa o tagata na faia solitulafono.

Na ia iloa o le maualuga o le numera o solitulafono sa faia e le aʻoga, matitiva, alii talavou. Na ia iloa foi o le tele o solitulafono sa faia i le au mauoa, ma sili atu le tamaoaiga i le laueleele.

Ae ui i lea, o le maualuga maualuga o solitulafono na tupu i totonu o na tamaoaiga e sili ona lata ane i vaega e sili atu ona leaga, e fautua mai ai o tagata matitiva o le a latou o atu i ni oa e faia solitulafono.

O lenei tulaga na faaalia ai le tele o solitulafono na mafua mai ona o avanoa ma faaalia ai se faʻamalosiaga malosi i le va o le tamaoaiga, tulaga, aoga, ma solitulafono.

O le sootaga o le Biology, Psychology, ma le Crime

I le faaiuga o le 19 senituri, na suʻesuʻe ai e le fomaʻi psychiatrist Cesare Lombroso le mafuaaga o solitulafono e faavae i luga o uiga faaletagata ma le mafaufau. O le mea e sili ona taua, na ia fautua mai o le toatele o tagata solitulafono e le o tutupu mai e pei o isi tagata o le sosaiete.

Lombrosso na maua nisi o uiga faʻaleagaga na faʻatasi ma tagata solitulafono e taʻitaʻia ai o ia e talitonu o loʻo i ai se elemene o meaola ma mea na mafua ai ona mafai e le tagata ona faia se solitulafono.

Solitulafono Faʻaonapo nei

O laina nei o mafaufauga, meaola ma le siosiomaga, ua faʻaalia ina ia faʻalagolago le tasi i le isi, e amanaʻia ai i totonu o le lotoifale ma fafo mea e fesoasoani i mafuaʻaga o solitulafono.

O aʻoga e lua ua faʻavaeina mea o loʻo manatu i ai i aso nei o le amio pulea o mea faʻasalalau faʻaonaponei. O loʻo suʻesuʻeina nei e tagata solitulafono solitulafono mataupu faʻapitoa, mafaufau ma mea faʻapitoa. Latou te faia tulafono faʻavae i malo, faamasinoga ma leoleo leoleo e fesoasoani i le puipuia o solitulafono.

A o atinaʻe nei talitonuga, o le faʻalauiloaina o leoleo faʻaonaponei faʻapea ma a tatou faiga faʻafaamasinoga tau solitulafono .

O le faʻamoemoe o leoleo na faʻamalosia e puipuia ma iloa solitulafono, e ese mai i le tali atu i solitulafono ua uma ona faia. O le faiga faʻafaʻamasinoga o soligatulafono e faʻamasinoina ai tagata solitulafono mo le faʻamoemoe o le faʻasaʻoina o solitulafono i le lumanai.

Malosiaga o Galuega i Solitulafono

O solitulafono solitulafono ua tulai mai o se tulaga e ese le eseesega, lea e aofia ai elemene o le sociology, biology, ma le mafaufau.

O le aufaigaluega mo i latou e suesue i mea taufaasese e aofia ai leoleo , tagata suʻesuʻe, vaaiga tau solitulafono ma tagata tomai faapitoa mo tagata tomai faapitoa mo suesuega, tagata loia, faamasino, tagata taule puipuiga , ma le mafaufau o le mafaufau .

O loʻo faʻaauau pea le tuputupu aʻe o le fanua ulaula, ma e mafai ona e mauaina avanoa faigaluega i le toetoe lava o soo se vaega e te fiafia i ai.