Mataupu 77 - Puleaoga
(1) ua ia faia se soligatulafono e mafai ona faasalaina e lenei mataupu, poo fesoasoani, lagolago, fautuaina, poloaʻi , poo le mauaina mai o lana galuega; poʻo
(2) mafua ai se gaioiga e tatau ona faia pe afai e faia saʻo e ia o le a faasalaina e lenei mataupu; o se puleaoga. "
Faamalamalamaga
(1) Faamoemoe . Mataupu 77 e le o faamatalaina ai se solitulafono. O lona faʻamoemoe o le faʻamalamalama manino e le tatau i se tagata ona faia faʻataʻitaʻoti ia gaioiga talafeagai e faia ai se solitulafono e faʻamaonia ai.
O se tagata na te fesoasoani, faʻamalosia, fautuaina, poloaʻiina le faia o se solitulafono, poʻo le na mafua ai se gaoioiga e faia lea, afai e faia e lena tagata tuusaʻo, o le a avea ma solitulafono e tutusa le nofosala i le solitulafono e pei o se tasi na faia tuusaʻo, ma e mafai ona faʻasalaina i le tulaga tutusa.
O le mataupu 77 ua soloia ai le eseesega o tulafono masani i le va o le puleaoga i le tikeri muamua ("tagata e galue"), puleaoga i le tikeri lona lua (o se tasi na te fesoasoani, fautua, poloaʻi, pe uunaia le faia o se soligatulafono ma o ia foi i le tulaga o le solitulafono E masani ona lauiloa o le "fesoasoani ma le tagata faʻatau"), ma le fesoasoani ao lei faia le mea moni (o se tasi e fesoasoani, fautua, poloaʻi, pe faʻamalosia le faia o se solitulafono ma o ia e le oi ai i le tulaga o le solitulafono). O nei mea uma ua avea nei ma "pule sili."
(2) O ai e mafai ona noatia mo se solitulafono?
(a) Papetita . O se tagata solitulafono o ia lea na faia le solitulafono, e ala i le lima o le tagata lava ia poʻo le faia o se soligatulafono e faia e ala i le iloa ma le iloa poʻo le faʻaaogaina o se gaioiga poʻo se meafaigaluega e mafua ai le faia o se solitulafono .
Mo se faʻataʻitaʻiga, o se tagata na te nanaina ma le iloa le faʻaseseina o fualaau faʻasaina i totonu o se taavale, ona faʻaosooso lea i se isi tagata, e le o iloa ma e leai se mafuaaga e iloa ai le i ai o fualaau faasaina, e ave le taavale i luga o se nofoaga faamiliteli, le taavale, nofosala i le faʻaaoga sese o vailaʻau i luga o se faʻaupuga faamiliteli.
(I luga o nei mea moni, o le avetaavale e le nofosala i se solitulafono.) E faapena foi, i luga o poloaiga a le tagata maualuga, o se fitafita na fanaina se tagata na foliga mai i le fitafita o se fili, ae sa lauiloa e le sili o se uo, o le tagata sili o le a nofosala i le fasioti tagata (peitai o le fitafita e le nofosala i se solitulafono).
(b) isi Vaega . Afai o se tasi e le o se tagata solitulafono, e nofosala i se solitulafono na faia e le tagata solitulafono, e tatau i le tagata ona:
O se tasi, e aunoa ma se malamalamaaga i le faʻasalaga tau solitulafono poʻo le fuafuaga, faʻamalosia poʻo le tuʻuina atu fesoasoani i le isi i le faia o se solitulafono e le faʻasalaina i se solitulafono. Vaʻai matua i faʻataʻitaʻiga i le parakalafa 1b (2) (a) luga. I nisi o tulaga, o le faʻasalaga e ono mafai ai e se tasi ona tuʻuina atu i se pati, pe afai oi ai se tiute e galue. Afai o se tagata (mo se faʻataʻitaʻiga, o se leoleo puipui) ei ai lona tiute e faʻalavelave ai i le faia o se solitulafono ae le faʻalavelave, o lena tagata o se itu auai i le solitulafono pe afai o le a le faʻaaogaina ma o loʻo galue e fai ma fesoasoani poʻo faʻamalosiauga i le tagata moni na faia.
(ii) Faʻasoa i le faʻamoemoega tau solitulafono o mamanu.
(i) Fesoasoani, faʻamalosia, fautuaina, faʻamalosi, fautua, faʻatonu, poʻo le faʻatau se tasi e faia, pe fesoasoani, faʻamalosia, fautuaina, fautua, poʻo le faʻatonuina o se isi i le faia o le solitulafono; ma
(3) Nofo .
(a) Le talafeagai . O le auai i le tulaga o le solitulafono e le talafeagai e faia ai se tasi o itu i le solitulafono ma noatia ai o se pule. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le tagata, o le iloaina o lena tagata ua manaʻo e fana se isi tagata ma le faʻamoemoe ia faia se osofaʻiga, tuʻuina atu i le tagata se fana, e nofosala i le faaoolima pe a faia le solitulafono, tusa lava pe le o auai i le vaaiga.
(b) Le lava . Na o le auai i le tulaga o se solitulafono e le avea ai se tasi ma pule sei vagana ua faamalieina manaoga o le palakalafa 1b (2) (a) po o le (b).
(4) Itu'āiga e ese mai i le tagata solitulafono . Afai o se moliaga ua molia e manaomia ai le faamaoniga o se manatu faapitoa poo se tulaga faapitoa o le mafaufau e avea o se elemene, e tatau ona faamaonia e le ua molia le faamoemoe po o le mafaufau, pe ua molia le ua molia e avea o se tagata solitulafono po o se "isi itu" i le solitulafono .
E mafai e se pati ona i ai se tulaga o le mafaufau e sili atu pe itiiti foi le nofosala nai lo le tagata na faia le solitulafono. I sea tulaga, o le pati e mafai ona nofosala i se solitulafono sili atu pe itiiti ifo le ogaoga nai lo le faia e le tagata solitulafono. O se faʻataʻitaʻiga, pe a faia se fasioti tagata, e mafai e le tagata solitulafono ona galue i le vevela o le ita faafuaseʻi e mafua mai i le faaosoosoina ma nofosala ai i le fasioti tagata paivalea, ao le itu a le tagata, e aunoa ma se lagona faapena, ia tuuina atu le lima o le tagata solitulafono i se auupega ma uunaia le tagata solitulafono e fasioti le e afaina ai le fasioti tagata. I le isi itu, afai o se pati e fesoasoani i se tagata solitulafono i se faaoolima i luga o se tagata o ia, e na o le tagata solitulafono e iloa, o se tagata ofisa, o le pati o le a nofosala na o le faaoolima, ao le tagata solitulafono o le a nofosala i le faaoolima i se tagata ofisa.
(5) Matafaioi mo isi soligatulafono . E mafai e le puleaoga ona molia i soligatulafono na faia e se isi tagata ofisa pe afai o ia solitulafono e ono tupu mai o se taunuuga masani ma le ono tulai mai o le pisinisi po o le mamanu. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le tagata ua molia o ia o se palota i se moliaga e nofosala e avea ma puleaoga e le gata i le solitulafono o le faaoolima ae faapea foi, pe afai e fasiotia e le tagata solitulafono se tagata o nofo i le taimi o le faaoolima, o le fasioti tagata. (Silasila foi i le parakalafa 5 e uiga i le noataga mo soligatulafono na faia e le au faufautua.)
(6) Faʻatonuina tutoatasi tutoʻatasi . E mafai e le tasi ona avea ma puleaoga, e tusa lava pe le faailoaina pe faʻamaonia le tagata solitulafono, pe faʻasaʻoloto.
(7) Aveesea . E mafai e se tagata ona alu ese mai se pisinisi masani poʻo se mamanu ma aloese mai noataga mo soʻo se solitulafono na faia ina ua maeʻa le tolopo. Ina ia aoga, e tatau ona faʻataunuʻuina le faʻamalosagaina o manaoga nei:
(a) E tatau ona tupu ao leʻi faia le solitulafono;
(b) O le fesoasoani, faamalosiauga, fautuaga, faʻaosoina, faufautua, poloaiga, poʻo se faʻatauga na tuuina atu e le tagata e tatau ona faʻatau ma le faʻamaonia pe faʻasalaga; ma
(c) O le toina i tua e tatau ona faʻaalia manino i le tagata solitulafono poʻo le faʻatulafonoina o pulega faʻamalosia tulafono i le taimi mo tagata solitulafono e lafoaia le fuafuaga poʻo le pulega o tulafono e taofia le solitulafono.
Lisi Faamatalaga mai le Tusi Taiala mo Faamasinoga Martial, 2002, Mataupu 4, Palakalafa 1