Se vaʻavaʻa ma le faʻafefe o auupega
Se Malae Felauaiga ma le Manava
O le AC-130 o se suiga fou o le vaalele a le Lockheed Martin Corp.'s C-130. O le vaalele ua avea ma auupega taufaamataʻu o auupega mai le Boeing Company, lea e nafa ma le liua o le vaalele femalagaai i se pusa.
O le AC-130 o loʻo faʻaaogaina i totonu o misa a le taua e tuʻuina atu le lagolago i isi vaalele ma fitafita o loʻo tauivi i luga o le eleele.
O le US Air Force e na o le pau lea o le faʻaaogaina o le AC-130 Gunship. O le vaalele e sau i ni suiga se lua ua lauiloa o le "Scepter" ma le "Spooky." Faatasi ai ma se auvaa o le aufaigaluega a le Vaega e 13 o le Ea ma auupega e amata mai i le 25 milimita Gatling fana i le 105 mita le fagu, o le AC-130 ua i ai se talaaga mo le faaooina atu o osofaiga matautia i vaega o taua.
I le faaopoopo atu i lona malosi, o le AC-130 puʻe ua faamaonia le lauiloa i le US Air Force ona o lona gafatia e faʻaaogaina i tulaga leaga o le tau ma umi taimi i le po. Faʻatūina i le televise fesoʻotaʻi vaʻavaʻavaʻa, scanners ma radar, e mafai e le vaalele ona iloa le eseesega o 'autau ma' autau a le fili mai mamao mamao. O lenei mea ua avea ai le AC-130 ma le sao o se tasi o mea sili ona lelei i vaalele masani a le militeli.
Se Lotogatasi na amata i Vietnam
O le taimi nei o le AC-130 Gunship ua faʻaaogaina e tau ai taua a le fili i Iraq, Afghanistan, ma Somalia.
Peitai, o le vaalele na amata i le Vietnam Vietnam. O le US Air Force na amata muamua ona fausia le fana e tuuina atu ai le lagolago i vaalele ma fitafita o le lalolagi e faia ni misiona i Laos ma Vietnam i Saute.
Mai lona amataga i le 1967, o le AC-130 Gunship na faamaonia le matuā gafatia ma le lauiloa - faʻatafunaina, e nisi o faʻataʻitaʻiga, sili atu i le 10,000 taavale afi ma le faitau afe o vaalele a le fili.
I totonu o le tausaga e sau ai, sa lava le AC-130 Gunships i Viatename e fai ai se sikoa. O le AC-130 squadron muamua na taua o le 16th Special Advisory Squadron ma o le vaega o le "SOS"
Talu ai nei lava, o le AC-130 Gunship na faʻaaogaina e maua ai le malosi ma le lagolago i le osofaʻiga a Panama i le 1989, o le uluai Gulf War i le 1991, ma o loʻo i ai nei galuega i Iraq, Afghanistan, ma vaega o Aferika. O le AC-130 Gunship ua faʻaaoga talu ai nei e aveese ai al-Qaeda militeli mai fanua faigata mauga.
Faaleleia atili i le tele o le afi
O le AC-130 Gunship ua faitioina ona o le malosi tele ma le tuuina atu o se faʻaaliga tele o le malosi. Ae ui i lea, ua siitia le Polokalame faʻapitoa mo le faʻaaogaina o vaalele i tausaga talu ai nei e faʻaopoopo atili ai le malosi o le afi i le vaalele.
I le 2007, na faasilasila ai e le US Air Force lona manaʻo e faʻaleleia ma faʻaopopo i le auupega i le AC-130 Gunship. O loʻo i ai fuafuaga e mafai ona suia ai le fagu faʻamaʻavale i le 120mimita mortars ma afi afi afi. Sa i ai foi ni talanoaga e uiga i le faaopoopoina o le Viper Strike Gomme Bombs ma se Faigaluega Aupito Sili e Faamau ai le Auupega i le vaalele. I le tuufaatasia, o nei faaopoopoga o le a avea ai le AC-130 Gunship ma se vaega sili atu ona matautia o auupega.
O le US Air Force ua ia taʻua o le a amataina se faagasologa i le 2011 e faʻatau ai 16 puʻu fou. O le taʻavale fou o le Lockheed Martin C-130J o vaalele na faʻaleleia ina ia aofia ai le mea ua taua e le militeli o se "afifi faʻamaonia." O le US Air Force ua fai mai o le a faʻaalu le $ 1.6 piliona e maua ai le faʻaopoopoga o fusuaga i le va o le 2011 ma le 2015. Faʻatonuga fou, o le vaʻalele a US Air Force o fana e faʻamoemoe e numera 33 vaalele.